Wat is de PPWR? Uitleg van de Europese verpakkingsverordening

De PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) is de Europese verordening voor verpakkingen en verpakkingsafval: Verordening (EU) 2025/40. De regels gelden vanaf 12 augustus 2026 in alle EU-lidstaten. Omdat het een verordening is, werkt hij direct, zonder dat lidstaten eerst eigen wetgeving hoeven te maken.

De PPWR raakt iedereen die verpakkingen ontwerpt, maakt, vult of op de markt brengt. De eisen worden stap voor stap strenger, met mijlpalen in 2028, 2030, 2035, 2038 en 2040. Een verpakking die niet aan de geldende eisen voldoet, mag niet op de Europese markt worden gebracht.

Op deze pagina leest u wat de verordening inhoudt, wanneer welke eisen gelden en wat dit betekent voor flexibele plastic verpakkingen. Per onderwerp verwijzen we naar een artikel met meer verdieping.

Europa produceert jaarlijks meer dan 80 miljoen ton verpakkingsafval. Zonder extra maatregelen blijft die hoeveelheid groeien. Met de PPWR wil de Europese Commissie deze trend keren en verpakkingen een vast onderdeel maken van een circulaire economie.

De nadruk verschuift daarbij van alleen recyclen naar een bredere aanpak:

• verpakkingsafval voorkomen en verminderen;
• verpakkingen ontwerpen voor hoogwaardige recycling;
• gerecyclede grondstoffen gebruiken waar dat technisch en wettelijk kan;
• hergebruik in ketens waar dat logistiek en economisch haalbaar is.

Voor merkeigenaren en producenten vraagt dit om andere ontwerpkeuzes en een visie op verpakkingen voor de lange termijn.

De PPWR wordt gefaseerd ingevoerd. Dit zijn de belangrijkste momenten voor verpakkingsontwerp, materiaalkeuze en markttoegang:

De Europese Commissie werkt de komende jaren nog details uit, zoals de berekeningsmethoden. De tijdlijn zelf bepaalt nu al in grote mate waaraan verpakkingen moeten voldoen.

Vanaf 2030 mogen alleen verpakkingen op de Europese markt komen die technisch recyclebaar zijn. De beoordeling gebeurt volgens het principe Design for Recycling: kan de verpakking in de bestaande sorteer- en recyclingsystemen echt verwerkt worden? Verpakkingen worden ingedeeld in drie klassen:

• Grade A: minimaal 95% recyclebaar;
• Grade B: minimaal 80% recyclebaar;
• Grade C: minimaal 70% recyclebaar.

Verpakkingen onder grade C mogen vanaf 2030 niet meer op de markt. Vanaf 2035 moeten grade A, B en C ook op schaal gerecycled worden. Vanaf 2038 zijn alleen grade A en B nog toegestaan.

Voor flexibele plastic verpakkingen betekent dit onder meer:

• een duidelijke voorkeur voor monomaterialen, zoals PE;
• geen materiaalcombinaties die recycling belemmeren, zoals PE met PP of PE met papier;
• terughoudendheid met donkere pigmenten, coatings en additieven die het sorteren verstoren;
• inkten, lijmen en etiketten die passen bij het basismateriaal.

Lees meer in Recycleerbaarheid van verpakkingen volgens de PPWR (artikel 6), Waarom FFS-verpakkingen van PE/PP een probleem zijn binnen de PPWR en PPWR-proof verpakkingsdesign: praktische tips voor brand owners.

De PPWR stelt minimumpercentages post-consumer recycled (PCR) plastic verplicht. Die worden berekend als jaargemiddelde per productielocatie en lopen stap voor stap op tussen 2030 en 2040. Vanaf 1 januari 2030 geldt:

• 10% voor contactgevoelige verpakkingen anders dan PET;
• 35% voor alle andere PE-verpakkingen.

Er gelden uitzonderingen, onder meer voor primaire verpakkingen van geneesmiddelen, medische hulpmiddelen, babyvoeding en gevaarlijke stoffen, en voor verpakkingen waarvan het plastic deel minder dan 5% van het verpakkingsgewicht is. De PPWR maakt geen onderscheid tussen mechanisch en chemisch gerecycled PCR.

Voor voedselcontact ligt het ingewikkelder. Een opbouw met een binnenlaag van nieuw plastic en PCR in de buitenlaag geldt niet vanzelf als oplossing. Voor contactgevoelige PE-verpakkingen lijkt PCR op termijn vooral mogelijk via chemisch gerecycled food-grade PCR. Uiterlijk 31 december 2026 komt er meer duidelijkheid over de rekenmethode en de eisen aan herkomst en technologie.

Lees meer in Wat is het mass balance-principe bij gerecycled plastic in food verpakkingen? en De impact van de PPWR op krimpfolies.

Sinds 12 augustus 2026 geldt in de EU een verbod op PFAS in voedselcontactverpakkingen. Het verbod geldt voor alle voedselverpakkingen, ongeacht materiaal of toepassing. Ook coatings, additieven en processing aids met PFAS vallen eronder. Meerlaagse verpakkingen met een binnenlaag van nieuw plastic zijn geen uitzondering. De verantwoordelijkheid ligt bij de producent of importeur van de verpakking.

Daarnaast geldt voor lood, cadmium en zeswaardig chroom samen een limiet van 100 mg/kg. Die eis bestaat al langer in de verpakkingsindustrie.

KIVO voegt geen PFAS toe en heeft alle grondstoffen omgezet naar grades waarvan de leverancier verklaart dat er geen PFAS opzettelijk aan zijn toegevoegd. Lees meer in PFAS-verbod in voedselverpakkingen: wat betekent dit voor uw producten? en Bisfenol A (BPA) in plastic verpakkingen.

Vanaf 2030 beperkt de PPWR het gebruik van bepaalde eenmalige plastic verpakkingen. Het gaat onder meer om:

• specifieke promotionele bundelverpakkingen;
• verpakkingen voor groente en fruit onder 1,5 kg;
• plastic verpakkingen voor consumptie ter plaatse.

Ook komen er doelen om verpakkingsafval te verminderen, ten opzichte van 2018: 5% minder in 2030, 10% in 2035 en 15% in 2040. Voor e-commerce- en transportverpakkingen gelden eisen aan de maximale lege ruimte. Wie een verpakking op de markt brengt, moet kunnen aantonen dat gewicht en volume zo klein mogelijk zijn, zonder dat de functie verloren gaat.

Materiaalreductie kan ook in de folie zelf, bijvoorbeeld door een dunnere folie met dezelfde mechanische eigenschappen.

De PPWR stelt voor het eerst concrete doelen voor hergebruik. Vanaf 2030 moet bijvoorbeeld 100% van de transportverpakkingen binnen één lidstaat herbruikbaar zijn, en 40% bij transport tussen lidstaten. Er zijn uitzonderingen, onder meer vanwege voedselveiligheid, hygiëne en bederfelijkheid.

Vanaf 2028 wordt geharmoniseerde Europese etikettering verplicht. Het etiket laat zien uit welk materiaal de verpakking bestaat, inclusief het aandeel gerecycled en biobased materiaal, en of de verpakking recyclebaar, composteerbaar of herbruikbaar is. Dat gebeurt met vaste pictogrammen, aangevuld met QR-codes of andere digitale dragers. Voor transportverpakkingen en verpakkingen in een retoursysteem gelden uitzonderingen.

Meestal is KIVO in de PPWR de leverancier: de partij die verpakkingsmaterialen levert aan een fabrikant. Als leverancier moet KIVO alle relevante technische informatie over de materialen geven, zoals samenstelling, soortelijk gewicht, het aandeel PCR en de afwezigheid van schadelijke stoffen, met de bijbehorende verklaringen.

De partij die de verpakking vult of het verpakte product op de Europese markt brengt, moet onder meer:

1. alle verpakkingen registreren en rapporteren, met materiaalsoort, gewicht, aandeel recyclaat en recyclebaarheid;
2. kunnen aantonen dat de verpakkingen aan de PPWR voldoen, met technische documentatie en een EU-conformiteitsverklaring;
3. een verpakkingsadministratie bijhouden en rapporteren aan de uitvoerder van de producentenverantwoordelijkheid, in Nederland Verpact.

Nationale toezichthouders handhaven de regels. Verpakkingen die niet voldoen, mogen niet (langer) op de markt worden gebracht. Dat kan leiden tot aanpassen of terughalen van verpakkingen en tot boetes. De toetsing gebeurt op de totale verpakking, dus afstemming in de keten is belangrijk. Lees meer in Alles wat je moet weten over Verpact en Deense EPR-regelgeving officieel van kracht.

Wilt u weten wat de PPWR betekent voor uw type verpakking? Deze artikelen gaan dieper in op specifieke toepassingen:

• PPWR en de bevroren voedselindustrie
• Veelgestelde vragen over PPWR en IQF-verpakkingen met FFS-folie
• FFS-verpakkingen van PE/PP binnen de PPWR
• De impact van de PPWR op krimpfolies voor voedsel- en drankverpakkingen

De PPWR vraagt om voorbereiding, kennis en inhoudelijke keuzes. KIVO helpt klanten om het plastic deel van hun verpakking PPWR-proof te maken, onder meer door:

• bestaande foliestructuren te analyseren en verbeterpunten te vinden;
• de recyclebaarheid van de folie te verbeteren volgens Design for Recycling;
• technische input te leveren voor de toetsing van de complete verpakking;
• PCR toe te voegen of te verhogen waar dat technisch en wettelijk kan;
• de benodigde verklaringen en datasheets te leveren;
• samen met u de ontwikkelingen in wet- en regelgeving te volgen.

Een voorbeeld is het vervangen van meerlaagse, niet-recyclebare gelamineerde folie door recyclebare mono-PE, met behoud van productbescherming en runability op bestaande verpakkingslijnen. KIVO heeft een eigen recyclinglocatie voor PIR (KIVO Recycling) en werkt met partners voor gecertificeerd PCR.

Wilt u weten wat de PPWR voor uw verpakking betekent? Neem contact op met een van onze specialisten.